“What’s in a name?”

«Το Μακεδονικό» και η εμπειρία μου…

Η αλήθεια είναι πως όντας Κρητικιά, δεν ασχολήθηκα ποτέ με το όνομά των Σκοπίων, δεν θεωρώ πως γνωρίζω καλά και σε βάθος την ιστορία της περιοχής, ωστόσο, πάντα «Σκόπια» τα άκουγα και τα αποκαλούσα…

Το 2015 συμμετείχα σε ένα κύκλο μαθημάτων στο εξωτερικό. Στο πρόγραμμα αυτό συμμετείχαν άνθρωποι από διάφορες χώρες. Σιγά σιγά γνωριζόμασταν μεταξύ μας. Ένα πρωί έφτασα την ίδια ώρα με έναν κύριο που επίσης παρακολουθούσε το πρόγραμμα. Ήταν γύρω στα 50, μελαχρινός, ευθυτενής, ευγενής (αρχικώς) και ιατρός στο επάγγελμα. Πιάσαμε την κουβέντα (στα Αγγλικά) για το πρόγραμμα και γιατί το παρακολουθούμε, κ.α. Με ρώτησε το όνομα μου κάποια στιγμή, κι εγώ, αμέσως μετά, ρώτησα από ποια χώρα είναι. Και τότε για πρώτη φορά ακούω κάποιον να λέει: “I am from Macedonia”. Για λίγα δευτερόλεπτα σταμάτησε το μυαλό μου, καθώς η ονομασία «Σκόπια» ήταν τόσο βαθιά ριζωμένη μέσα μου που -αρχικώς- δεν κατάλαβα, δεν μπόρεσα να έρθω στη θέση του και να σκεφτώ τα δικά του πιστεύω. Έτσι, αυθόρμητα και κοφτά του απαντάω: «You mean Thessaloniki, Greece». Και μου λέει με τη σειρά του: “You are from Greece, right?». «Yes, from an island, Crete”, απαντάω εγώ. Και μου λέει το προσβλητικό: “You are not Greek”. Εκεί άρχισα να συνειδητοποιώ και να βιώνω η ίδια πλέον την εχθρική κατάσταση που επικρατεί μεταξύ των Ελλήνων της ελληνικής επικράτειας της Μακεδονίας και των Σκοπιανών (ή Μακεδόνων όπως επιθυμούν οι ίδιοι να λέγονται). Δεν απάντησα τίποτα αυτή τη φορά κι η συζήτηση σταμάτησε εκεί, συνεχίσαμε να περπατάμε χωρίς να μιλάμε και χωρίς να έχουμε καμία οπτική επαφή.

Σκεφτόμουν ότι η φράση του δεν με είχε εξοργίσει, αλλά με είχε πικράνει πολύ, αμφισβητούσε την ταυτότητά μου, τις ρίζες μου… κι εγώ αγαπώ αυτό που είμαι! Τότε συνειδητοποίησα ότι -σύμφωνα με τα δικά του πιστεύω- ουσιαστικά, τον είχα προσβάλει πρώτη εγώ με εκείνο το αυθόρμητο: “You mean Thessaloniki, Greece”, θεωρώντας τη Μακεδονία ελληνική επικράτεια δεν την αναγνώρισα ως όνομα άλλου κράτους, του δικού του κράτους. Από τότε και για το υπόλοιπο διάστημα λέγαμε απλώς μια καλημέρα, κανείς δεν κοίταζε τον άλλον με μίσος, μόνο με πίκρα (έτσι θέλω να πιστεύω τουλάχιστον)…

Μερικά θέματα δυστυχώς δεν μπορούν να λυθούν. Θεωρώ πλέον αδιέξοδη τη λύση περί της ονομασίας των Σκοπίων (όπως ακόμα συνηθίζω να αποκαλώ τη χώρα τους). Για την ακρίβεια τη θεωρώ χαμένη υπόθεση για εμάς, όλες οι χώρες την αποκαλούν “Macedonia”, και όποιο σύνθετο όνομα κι αν κατορθώσουμε να καθιερωθεί επισήμως, πάλι “Macedonia” προβλέπω να την αποκαλούν τα άλλα κράτη -χάριν συντομίας, (αλλά και δικών μας διπλωματικών λαθών. Έπρεπε να είχε λυθεί εδώ και χρόνια το ζήτημα). Καλό και βοηθητικό θα ήταν να προωθούσαν και να μάθαιναν και οι δυο μεριες την ίδια ιστορία, να προσέγγιζαν αντικειμενικά -όσο γίνεται- το ζήτημα.

Δεν μου αρέσει ο εθνικισμός, όμως για πρώτη φορά τον ένιωσα στο πετσί μου, ήταν από άμυνα σε όσα έχω μάθει ζώντας στη χώρα που έτυχε να ζω. Το ίδιο ομως ισχύει και για όσους έτυχε να ζουν στα «Σκόπια»… Είθε, να βρεθεί μια μέση λύση, μα και όσο πιο δίκαιη και αντικειμενική προς την ιστορία.

Είθε, οι πολίτες και των δυο κρατών να μην πέφτουν θύματα ιδεοληπτικών και εθνικιστικών αντιλήψεων, να μην γίνονται έρμαια εκμετάλλευσης των πολιτικών που επιζητούν τις ψήφους τους και μόνον, αφήνοντας άλυτο το ζήτημα και διογκώνοντας τις εθνικιστικές τους εξάρσεις σπερνοντας μίσος. Όπως έγραψε κάποτε και ο Shakespeare: «what’s in a name?»

Οποια κι αν είναι η ιστορία δεν μπορεί να σβηστεί ή να αλλάξει απλώς και μόνο από ένα όνομα… Άλλωστε, το ζητούμενο είναι να γράφει κανείς τη δική του ιστορία, κι όχι να αναζητά επιβεβαίωση της σημαντικότητάς του μέσω προγόνων…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s