Η Προϊστορία της Ευρωπαϊκής Σκηνοθεσίας- Το κίνημα των Ελευθέρων Θεάτρων

Η διαμόρφωση της τέχνης του σκηνοθέτη (μέρος 2ο)

Το κίνημα των ελευθέρων θεάτρων: Γαλλία-Γερμανία-Αγγλία

Γαλλία: Πρωτεργάτης του κινήματος ήταν ο Andre Antoine, σκηνοθέτης του Theatre Libre (1887), εκεί ανεβάζει έργα με βάση τις αρχές του ρεαλισμού.

κατάλογος

Βιογραφία

Ήταν γραφιάς σε μια εταιρία αερίου, ερασιτεχνικά ασχολούνταν με το θέατρο, ώσπου ίδρυσε το Theatre Libre. Ο A. Αntoine παραιτήθηκε από τη δουλειά του γραφιά και ασχολήθηκε με τις θεατρικές παραγωγές. Οργάνωσε το Theatre Libre σε συνδρομική βάση, έτσι ήταν ανοικτό μόνο στα μέλη του. Αυτό βοήθησε στο να απαλλαχτεί από τη λογοκρισία δίνοντάς του τη δυνατότητα να ανεβάσει πλήθος νατουραλιστικών έργων που είχαν λογοκριθεί. Οι φιλόδοξες παραγωγές του τον κρατούσαν συνεχώς στο χρέος, από το 1893 η εταιρία άρχισε να εξασθενεί και την άφησε, ως τότε είχε ανεβάσει 184 έργα. Έκανε περιοδείες και σε άλλες χώρες οι οποίες ακολούθησαν το παράδειγμά του. Το 1897 άνοιξε το Theatre Antoine, το οποίο λειτουργούσε ως επαγγελματικό θέατρο, και το 1906 έγινε διευθυντής στο κρατικά επιδοτούμενο Odeon, το οποίο εκμοντέρνισε.

Πώς συνέβαλε στην Σκηνοθεσία:

  • Εκπαίδευε ερασιτέχνες ηθοποιούς συστηματικά και αυταρχικά, ζήτησε να μην απαγγέλουν. Με τη θεωρία του 4ου τοίχου τους έπειθε να μην κοιτάζουν διαρκώς το κοινό και να συμβάλλουν ώστε η παράσταση να παρομοιαστεί με μια φέτα ζωής, φυσική συμπεριφορά. Επηρεασμένος από το θίασο των Meiningens έδωσε έμφαση στη συνολική δράση.
  • Λεπτομερή αναπαράσταση του φυσικού περιβάλλοντος.
  • Έκανε χρήση μιας ρεαλιστικής προσέγγισης, δηλαδή, επεδίωξε να αναπαράγει το περιβάλλον με κάθε λεπτομέρεια.

Γερμανία: Στη Γερμανία η αλλαγή έγινε το 1883, όπου στα ανοιχτά θέατρα του Βερολίνου ανεβάστηκαν έργα στα πρότυπα των Meiningens.

images

Freie Buhne (=ελεύθερη σκηνή), (1889) ιδρύθηκε στο Βερολίνο, από μία δημοκρατική ομάδα με υπαλλήλους και διοικητικό συμβούλιο, πρόεδρος εξελέγχει ο δραματικός κριτικός  Otto Brahm. Για να  παίζουν επαγγελματίες ηθοποιοί έδινε τις παραστάσεις κάθε Κυριακή απόγευμα που δεν δούλευαν στα επίσημα θέατρα τους. Κάθε παραγωγή είχε διαφορετικούς, συνήθως, ηθοποιούς. Η συμβολή του έγκειται στο ότι έδωσε φωνή σε έργα απαγορευμένα από τη λογοκρισία. Η λειτουργία του σταμάτησε το 1894 που ο Otto Brahm έγινε διευθυντής στο Deutsches Theatre (και έπειτα στο Lessing Theatre).

Επίσης, το Freie  Buhne άνοιξε το δρόμο για το σχηματισμό και άλλων θεάτρων σαν αυτό αν και είχαν μικρότερη επιτυχία ωστόσο προετοίμασαν το δρόμο για το νέο δράμα. Π.χ. ως πρότυπο το Freie Buhneοργανώθηκε το 1890 το Freie Volksbuhne (ελεύθερη λαϊκή σκηνή) που παρουσίαζε έργα στο Βερολίνο Κυριακές απογεύματα για τις οποίες δίνονταν ετήσια ονομαστικά εισιτήρια. Ξεκίνησε με 1.150 μέλη, και το 1908 είχε 12.000 μέλη. Γενικά, το νέο ρεαλιστικό δράμα πριν το 1900 είχε αρχίσει να γίνεται αποδεκτό και στα υπόλοιπα θέατρα.

Αγγλία:  Εδώ έχουμε το Independent Theatre με επικεφαλή τον Ολλανδό κριτικό Grein. Οργανώθηκε σε συνδρομική βάση για να αποφύγει τη λογοκρισία και έδινε παραστάσεις Κυριακές απογεύματα. Η ανοιχτή παράσταση του έργου «Βρυκόλακες» του Ibsen συζητήθηκε σε πάνω από 500 άρθρα, τα περισσότερα από αυτά υβριστικά. Το 2ο πρόγραμμα η Terese Raken του Zola επίσης ξεσήκωσε θύελλα. Μεταξύ 1891-1897 το θέατρο παράγει 26 έργα κυρίως μεταφρασμένα. Συνεργάστηκε με τον George Bernard Shaw, εκεί ανέβασε το 1ο του έργο το 1892,  έγραφε για το θέατρο αυτό ως το θάνατό του 1950.

ηηη

Incorporated Stage Society: ιδρύθηκε το 1899 για να παρουσιάσει μοντέρνα έργα, και σε αυτό, αρχικά, οι παραστάσεις δίνονταν κάθε Κυριακή απόγευμα, όταν όμως τα μέλη του αυξήθηκαν, προστέθηκαν παραστάσεις και τη Δευτέρα. Ως το 1939 που διαλύθηκε είχε ανεβάσει 200 έργα. Eεξυπηρέτησε ως πειραματικό θέατρο που κράτησε το κοινό ενήμερο για τις τελευταίες θεατρικές κινήσεις εσωτερικού και εξωτερικού.

Royal Court Theatre: Υπεύθυνος εδώ ο HarleyBarker –ηθοποιός, δραματουργός και σκηνοθέτης. Συνεργάστηκε με τον Vedrenne, ο οποίος θεωρεί ότι το πρωταρχικό καθήκον του σκηνοθέτη είναι να δώσει στοχαστική ερμηνεία στα έργα των συγγραφέων, έψαξε έτσι να βρει το προσωπικό στυλ κάθε έργου, έτσι το στυλ που επικράτησε στις παραστάσεις του ήταν ένας λεπτός ρεαλισμός. Κύριο στήριγμα του θεάτρου υπήρξαν τα 11 έργα που ανέβασε σε αυτό με δικές του παραγωγές ο Shaw, τα οποία και τον έκαναν δημοφιλή στο Βρετανικό κοινό. Σε αυτό συμμετείχαν καλοί ηθοποιοί χωρίς να υπάρχει το «σύνδρομο» του βεντετισμού. Παρά την αποτυχία τους, οι Barker & Vedrenne απέκτησαν αρκετούς μιμητές στην επαρχία. Γενικά, οι κινήσεις αυτές ενθάρρυναν νέους συγγραφείς, επιπλέον, τα θέατρα πλέον λειτουργούσαν ως χώρος τέχνης και όχι αγοράς, σε αυτό, βέβαια, οφείλεται και το οικονομικό πρόβλημα που αντιμετώπισαν οι θίασοι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s