Αντίο στον Σταύρο Τσιώλη…

Πεθανε στις 23/07 σε ηλικία 82 ετών, ένας σημαντικός Έλληνας σκηνοθέτης, αν και όχι τόσο γνωστός στο εύρη κοινό.

Γεννήθηκε το 1937 στην Τρίπολη. Σπούδασε στη σχολή Σταυράκου. Δούλεψε στο κινηματογράφο από το 1958, αρχικά ως βοηθός σκηνοθέτη σε 54 ταινίες, τις περισσότερες στο πλευρό του Γ. Δαλιανίδη.

Στις ταινίες του διαφαίνεται πάντα το λεπτό χιούμορ του, χαρακτηριστικοί είναι πο αυτοσχεδιαστικοί διάλογοι και η προτίμηση σε ερασιτέχνες ηθοποιούς. Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στα σενάριά του αποτελεί η περιπλάνηση.

Φιλμογραφία

– «Ο μικρός δραπέτης» (1969)

– «Πανικός» (1969):

Αξιοσημείωτη είναι η σκηνή καταδίωξης στη ταινία «πανικός», η οποία «βάζει τα γυαλιά» σε νέους Έλληνες σκηνοθέτες του σήμερα που παρά τα περισσότερα και καλύτερα ποιοτικώς τεχνικά μέσα, αλλά και περισσότερα χρήματα, δεν τα έχουν καταφέρει πολύ καλά με σκηνές καταδίωξης.

– «Ζούγκλα των πόλεων» (1970)

– «Κατάχρησις εξουσίας» (1971)

– «Μια τόσο μακρινή απουσία» (1985)

– «Σχετικά με το Βασίλη» (1986)

– «Ακατανίκητοι εραστές» (1988)

– «Έρωτας στη Χουρμαδιά» (1990)

– «Παρακαλώ γυναίκες, μην κλαίτε» (1992)

– «Ο χαμένος θησαυρός του Χουρσίτ Πασά» (1996)

– «Ας περιμένουν οι γυναίκες» (1998)

– «Φτάσαμεε!» (2004

Αντίο στον Γιώργο Παπαζήση….

Απεβίωσε άλλος ένας γνωστός ηθοποιός απο την εποχή του «χρυσού» ελληνικού κινηματογράφου…

Γεννημένος στην Αθήνα το 1938, έφυγε από τη ζωή στα 80 του χρόνια μετά από άνιση μάχη με τον καρκίνο.

Ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Τιτίκα Στασινοπούλου.

Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του «Ελληνικού Ωδείου» και στη Μουσική Σχολή του Μ. Θεοφανίδη. Εκτος από υποκριτικό ταλέντο είχε και όμορφη φωνή. Μία από τις μουσικές επιτυχίες του ήταν:

Στη θεατρική σκηνή πρωτοεμφανίστηκε το 1961 στο έργο των Τσιφόρου – Βασιλειάδη «Τα Κοκόρια των Δώδεκα». Στα χρόνια που ακολούθησαν διακρίθηκε ιδιαίτερα στο μουσικό θέατρο. Έναν χρόνο μετά, 1962, κάνει και το κινηματογραφικό του ντεμπούτο με την ταινία «Τέρμα τα Δίφραγκα». Συμμετείχε σε περίπου 36 ταινίες, διέπρεπε κυρίως στην κωμωδία και καθιερώθηκε στον ρόλο Κρητικού, με το όνομα «Μανωλιός».

«Mamma Mia 2: Here We Go Again»

Αν αγαπάτε το θερινό σινεμά και θέλετε να δείτε μια ταινία ψυχαγωγική, μουσική και με πινελιες Ελλάδας (αν και τα γυρίσματα έγιναν στην Κροατία) σας προτείνουμε το «Mama Mia2».

Αυτή την εβδομάδα έκανε πρεμιέρα το «Mamma Mia! Here We Go again». Δέκα χρόνια μετά το «Mamma Mia!», που προβλήθηκε στις αίθουσες τον Ιούλιο του 2008 και είχε παγκόσμια επιτυχία γοητεύοντας μια γενιά θαυμαστών συνοδευόμενο από τη μουσική των ABBA.

Υπόθεση:

Η Σόφι, έχοντας χάσει τη μητέρα της Ντόνα ένα χρόνο πριν, ετοιμάζεται να εγκαινιάσει το ξενοδοχείο της στο ελληνικό νησί Καλοκαίρι. Δίπλα της, όμως, βρίσκονται μόνο ο Σαμ, ο ένας από τους τρεις πατεράδες της, και η Ρόζι με την Τάνια, οι πιστές φίλες της Ντόνα.

Η γνώμη μας:

Δεν έχει καμία πρωτοτυπία, και δεν είναι καλύτερο από το πρώτο. Ωστόσο, είνα δροσερό, ρομαντικό, με ωραίες ερμηνείες. Ευχάριστο για ένα καλοκαιρινό βράδυ σε θερινό θέατρο με καλή παρέα και μπυριτσα. Όσοι, μάλιστα, είναι λάτρεις των μιούζικαλ του Δαλιανιδη, θα εντοπίσουν αρκετά κοινά σημεία. Αξιοσημείωτη είναι, τέλος, η εμφάνιση του Μουζουρακη στην ταινία.

Δείτε εδώ το trailer:

Στο IMDb βαθμολογείται ως τώρα με 7.4/10

Director: Ol Parker

Featured song: I Have a Dream

Film series: Mamma Mia!

Music composed by: Anne Dudley

Αποδομώντας το Hollywood

Οι κλασικές αμερικάνικες ή χολιγουντιανές ταινίες μυθοπλασίας ή αλλιώς οι αμερικανιές αποκαλούνται συχνά cliché, καθώς συνήθως μετά τα πρώτα λεπτά προβλέπουμε εύκολα τι θα γίνει παρακάτω…
Κι όμως, παραμένουν πάντα εμπορικές. Γιατί άραγε;
Γιατί προβλέπουμε με ευκολία τη συνέχεια μιας χολιγουντιανής ταινίας μυθοπλασίας; Και, γιατί το Hollywood παραμένει πάντα στην κορυφή του κινηματογραφικού ενδιαφέροντος;
ft

Ο πρωταρχικός λόγος που οι χολιγουντιανές ταινίες μας αρέσουν οφείλεται στο ότι είναι πιο εύπεπτες, δηλαδή, τις κατανοούμε ευκολότερα. Αυτό έχει να κάνει με το σενάριο, το οποίο χτίζεται πάνω στη σχέση αιτίας και αποτελέσματος, όπως δηλαδή χτίζονται και όλες οι ενέργειες/ σκέψεις του νου μας.

Έτσι, οι ταινίες αυτές γίνονται πιο κατανοητές, επιπλέον, με αυτόν τον τρόπο ζητάνε από τον θεατή να δώσει το ελάχιστο του νου του: προσοχή, μνήμη, συμπερασματολογία και υποθετικότητα. Η μόνη συμμετοχή του θεατή σε αυτές έγκειται στη δημιουργία υποθέσεων, τις οποίες, εν πολλοίς, επιβάλλει ο σκηνοθέτης με τον τρόπο που στήνει την ταινία, δηλαδή ο σκηνοθέτης είναι αυτός που οδηγεί τη σκέψη των θεατών συχνά παραπλανώντας τους.

Πως το κατορθώνει αυτό;
Ακολουθώντας ή παραβιάζοντας – εν πολλοίς ή εν μέρει – τους κανόνες αφηγηματολογίας και υφολογίας της ταινίας. Όπως όλα τα έργα τέχνης, έτσι κι οι ταινίες έχουν κάποια μορφή η οποία χωρίζεται σε δύο βασικά μέρη: το αφηγηματικό μέρος (πρόκειται για μια σειρά αφηγηματικών στοιχείων, τα οποία συγκροτούν την υπόθεση της ταινίας – κοινώς το σενάριο) και το υφολογικό μέρος (έχει να κάνει με τον τρόπο που κινείται η κάμερα, τους χρωματικούς συνδυασμούς του κάδρου, τη χρήση της μουσικής και άλλα επινοήματα από μέρους του σκηνοθέτη, εν ολίγοις, τα υφολογικά στοιχεία απορρέουν από τις διάφορες κινηματογραφικές τεχνικές και εφέ).
Οι χολιγουντιανές ταινίες έχουν έναν συγκεκριμένο τρόπο δόμησης της αφήγησης και σε αυτό οφείλεται και το γεγονός ότι εύκολα προβλέπουμε τι θα γίνει παρακάτω, γιατί έχοντας δει πολλές από αυτές αποκτάμε ασυνείδητα οικειότητα με τον τρόπο δόμησής τους.
Για παράδειγμα σε ταινίες περιπέτειας μπορεί η ρομαντική αγάπη να αποτελεί την υποπλοκή. Πλοκή και Υποπλοκή – δηλαδή, η αφήγηση – μπλέκονται και στήνονται με τη βοήθεια των υφολογικών στοιχείων (που αναφέραμε παραπάνω) με τον εξής τρόπο:
α) εισαγωγή – έκθεση (γνωρίζουμε τους ήρωες)
β) μπλέξιμο (τα γεγονότα απρόοπτα και μη, που συμβαίνουν στους ήρωες)
γ) κορύφωση (το σημείο που η δράση φτάνει στο αποκορύφωμά της), και τέλος
δ) η λύση που συνήθως είναι happy end.
how-to-get-a-pa-job-in-hollywood-8
Όλα αυτά στήνονται μπροστά στα μάτια μας με:
α) αφηγηματική λογική, δηλαδή αιτιατική σχέση γεγονότων. Η κάθε σκηνή έχει έναν και μόνο σαφή σκοπό: να προωθήσει τη δράση ένα βήμα παραπέρα ακόμα κι όταν φαίνεται ότι την επιβραδύνει. Σκοπός των σκηνών, λοιπόν, είναι να φτάσει η ταινία στην κορύφωση και αυτό γίνεται με τρόπο που κάθε σκηνή λύνει κάτι ήσσονος σημασίας και δημιουργεί μια νέα αιτία για να πάει την υπόθεση ένα βήμα παραπέρα. Η νέα αυτή αιτία είναι ουσιαστικά το λεγόμενο κίνητρο που ενεργοποιεί και, ταυτόχρονα, δικαιολογεί τις κινήσεις των ηρώων.

β) σαφής καθορισμός χρόνου, είναι αξιοσημείωτο ότι οι ταινίες αυτές, που συνήθως κρατούν γύρω στα 90’, διαχειρίζονται τον χρόνο στο έπακρο, δηλαδή, είναι συγκεκριμένος ο χρόνος που θα αφιερωθεί στην έκθεση, στο μπλέξιμο, στην κορύφωση και στη λύση της αφήγησης. Αν μία ταινία παρεκκλίνει από αυτό, συνήθως δε θεωρείται καλοφτιαγμένη και υστερεί. Ακόμα, στον προσδιορισμό του χρόνου εντάσσεται και η επανάληψη.

Κατασκευή χολιγουντιανών ιστοριών:

Τα δύο βασικά χαρακτηριστικά των ταινιών αυτών είναι το ψυχολογικό κίνητρο του ήρωα και η κινηματογραφική σύμπτωση (το τυχαίο γεγονός που θα του παρουσιαστεί), που χτίζονται κατά κανόνα σε δύο άξονες δράσης: τη βασική πλοκή, που συνήθως είναι μια ρομαντική αγάπη και την υποπλοκή, που συνδέεται αιτιολογικά με την πλοκή, (αθλητισμός, εργασία, κ.α.) ή και αντίστροφα.

Γιατί μετά το τέλος μιας ταινίας κάποια συγκεκριμένα σημεία της έχουν αποτυπωθεί στο μυαλό όλων και τα συζητούν;
Γιατί αυτά ήθελαν οι συντελεστές (σκηνοθέτης και σεναριογράφος) να θυμούνται όλοι. Και πως το πέτυχαν αυτό;
Με την επανάληψή τους σε τακτά χρονικά διαστήματα μέσα στην ταινία (συνήθως τρείς φορές). Τα επαναλαμβάνουν ενσωματώνοντάς τα στην ταινία μέσω της αφήγησης σε διαφορετικά σημεία αυτής. Συχνά, δε, αποτελούν και τα λεγόμενα μοτίβα της ταινίας.
γ) αναπαράσταση χώρου, σύνθεση του χώρου και προσανατολισμός των θεατών μέσω των ηρώων σε αυτή. Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, ότι αιτιακή σχέση με την αφήγηση έχουν και τα αντικείμενα, δηλαδή, βρίσκονται στην ταινία για κάποιον λόγο, κάπως χρησιμεύουν, κάτι συμβολίσουν κ.λπ.
Αφηγηματικά και υφολογικά στοιχεία, λοιπόν, συνδυάζονται και συνθέτουν την ταινία αποσκοπώντας στην εκπλήρωση τριών βασικών στόχων, που έχουν να κάνουν φυσικά με τον θεατή. Δηλαδή, ένα σενάριο για να θεωρηθεί επιτυχημένο πρέπει να επιτυγχάνει τρεις βασικούς στόχους, να δημιουργεί τα εξής τρία στοιχεία στον θεατή:
Suspense/ suspended (αγωνία, εκκρεμότητα), το οποίο επιτυγχάνεται με την καθυστέρηση εκπλήρωσης μιας προσδοκίας που δημιουργείται μέσω της υπόθεσης στον ήρωα.
Surprise (έκπληξη), είναι το αποτέλεσμα της προσδοκίας που αποδεικνύεται λαθεμένη, δηλαδή έγινε κάτι διαφορετικό από αυτό που πιστεύαμε εμείς ή ο ήρωας ότι θα γίνει ή έγινε κάτι που δεν το περιμέναμε.
Curiosity (περιέργεια), όταν μας μεταδίδει την ανάγκη να κάνουμε εικασίες για το τι θα συμβεί παρακάτω.
hollywood-sign-behind-cropped

Οι χολιγουντιανές ταινίες μετά το 1960 έχουν περίπου τα ίδια χαρακτηριστικά χώρου – χρόνου – αιτιότητας, αν αλλάζει κάτι αυτό είναι οι τεχνικές που αποδίδονται, λαμβάνοντας πάντα υπόψη σε όλα αυτά και την πρόοδο της τεχνολογίας. Ωστόσο, υπάρχουν κι εκείνες οι ταινίες που, ναι μεν κατατάσσονται στις χολυγουντιανές, αλλά έχουν κάτι διαφορετικό.

Που οφείλεται λοιπόν αυτό το κάτι; Πάντα θα υπάρχει ένας διαφορετικός τρόπος να πούμε ή να κάνουμε κάτι. Σε αυτό, λοιπόν, έγκειται και το γεγονός ότι κάποιες αμερικάνικες ταινίες ξεχωρίζουν παραλλάσσοντας ένα στοιχείο της βασικής δομής που προαναφέραμε ή εφευρίσκοντας ένα νέο κ.λπ. Όλο το παιχνίδι λοιπόν βρίσκεται στη διαχείριση της αφήγησης!

Ποιος ο ρόλος του δημιουργού σε αυτό;

Η ιδέα ότι οι αντιλήψεις μας για τη μορφή της ταινίας πηγάζουν από προγενέστερες εμπειρίες μας είναι σημαντική πληροφορία για τον καλλιτέχνη. Δηλαδή, ο εκάστοτε σκηνοθέτης και σεναριογράφος γνωρίζει ότι ο θεατής έχει συνηθίσει να παρακολουθεί ταινίες δομημένες με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Συνεπώς, εκμεταλλεύεται κάτι τέτοιο ανατρέποντας αυτή τη δομή ή μέρος αυτής. Έτσι, προκαλεί την έκπληξη στον θεατή ανατρέποντας καθιερωμένες νόρμες / δομές που διέπουν το είδος της ταινίας που παρουσιάζει.

Είναι ή όχι ποιοτικές αυτές οι ταινίες;

Ο Truffaut έλεγε ότι όταν ένα φιλμ γίνεται επιτυχία γίνεται κοινωνικό γεγονός, άρα, το ερώτημα της ποιότητας έρχεται σε 2η μοίρα.

Σαφώς και μία εμπορική ταινία μπορεί να είναι και ποιοτική, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι εμπορικές ταινίες μπορούν να θεωρηθούν ποιοτικές. Πολλές ταινίες του αμερικάνικου κινηματογράφου έχουν δώσει πολλά περισσότερα στο κοινό τους πέρα από την ψυχαγωγία. Το να ανακαλύψει κάποιος το κλειδί της επιτυχίας και, τελικά, αυτό να αναχθεί σε φόρμα, που θα ακολουθούν χρόνια και χρόνια τόσοι και τόσοι μεταγενέστεροι αυτού είναι πολύ μεγάλη επιτυχία!

Προφανώς αυτός είναι και ο βασικός λόγος που ο χολιγουντιανός κινηματογράφος παραμένει στην κορυφή των προτιμήσεων!

Chania Film Festival

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων

Πρόκειται για ένα διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ, μια διοργάνωση που λειτουργεί εδώ και πέντε χρόνια, ένας θεσμός με διεθνείς συνεργασίες, με μετακλήσεις δημιουργών, με πολλές παράλληλες εκδηλώσεις, με αναγνώριση και αποδοχή. Ένας τόπος συνάντησης ταινιών μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ, animation. Μια γιορτή της 7ης τέχνης που λαμβάνει χώρα κάθε Φθινόπωρο.

Φέτος η έναρξή του έγινε στις 25 Οκτωβρίου με το «Τελευταίο Σημείωμα» και θα ολοκληρωθεί στις 4 Νοεμβρίου. Φέτος η κεντρική του θεματολογία αφορά το προσφυγικό.

logo

Πέρα από τις 10 μέρες περίπου που κρατάει κάθε φθινόπωρο το φεστιβάλ, καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς πραγματοποιούνται από την ομάδα του cineΜαθήματα τα οποία αποτελούν μια πολυεπίπεδη παρέμβαση στον χώρο της οπτικοαουστικής παιδείας σε επίπεδο Κρήτης. Πρόκειται για ένα πλέγμα εκπαιδευτικών δράσεων οι οποίες απευθύνονται στην εκπαιδευτική κοινότητα, δίνοντας την δυνατότητα στους μαθητές αλλά και στους εκπαιδευτικούς να μάθουν και να δημιουργήσουν.

67238d_220503e6427a44c68dfad9338becccdd~mv2

Μάθετε τα πάντα για το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και τις δράσεις του στην επίσημη ιστοσελίδα του:

https://www.chaniafilmfestival.com/

Fairy tales – εξερευνώντας τα παραμύθια

Τα παραμύθια ιδίως τα λαϊκά παραμύθια κατείχαν πάντα την πρώτη θέση στην καρδιά μας ως παιδιά. Τι τα κάνει όμως τόσο δημοφιλή ειδικά στα παιδιά;

Το γεγονός ότι μέσα από τα λαϊκά παραμύθια μαθαίνουμε για τα εσωτερικά προβλήματα των ανθρώπων, καθώς επίσης και τις «σωστές λύσεις» για να αντιμετωπίσουμε τις δύσκολες στιγμές που μπορεί να ζήσουμε στο μέλλον ως ενήλικοι στην κοινωνική μας ζωή. Τα παιδιά, λοιπόν, χρειάζονται ιδέες για να βάλουν τη ζωή τους σε τάξη και ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί αυτό είναι να αντλήσουν τις ιδέες αυτές μέσα από τον κόσμο των παραμυθιών!

Όμως τι είναι αυτό που μας κάνει να θέλουμε να ξανακούσουμε ένα παραμύθι, μία ιστορία;

Είναι αυτό που την καθιστά ξεχωριστή από όλες τις άλλες – είναι μια πετυχημένη ιστορία. Μια σπουδαία ιστορία είναι, λοιπόν, αυτή που ενώ την έχεις ακούσει  θέλεις να την ακούς και να την ξανακούς…

Το ίδιο ισχύει και για τις πετυχημένες ταινίες, αυτές που όλοι θέλουμε να τις βλέπουμε και να τις ξαναβλέπουμε…

Και κάπου εδώ να δούμε τη μαγική συμβολή της μεγάλης οθόνης στα παραμύθια…

Στον 21ο αιώνα πλέον και με τη βοήθεια της τεχνολογίας τα παραμύθια κατέληξαν να μεταδίδουν εμφανή και καλυμμένα νοήματα. Η αμφισημία τους κι οι συμβολισμοί τους τα κατέστησαν μία από τις πρώτες προτιμήσεις μικρών και μεγάλων πλέον, γιατί ταυτόχρονα μπορούν και μιλούν σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης προσωπικότητας, επικοινωνώντας με έναν τρόπο που προσεγγίζει το ανεκπαίδευτο μυαλό του παιδιού αλλά και το καλλιεργημένο του ενήλικα. (Δεν ξέρω για εσάς αλλά εγώ το βρίσκω μοναδικό, εντυπωσιακό)!!

Έτσι λοιπόν υπάρχουν διασκευές κλασικών παραμυθιών ή δημιουργία νέων που μπορούν να προσελκύσουν μικρούς και μεγάλους, οι οποίοι θα τα αποκωδικοποιήσουν με διαφορετικό τρόπο τα μηνύματα της ταινίας. Οι ταινίες αυτές επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο το κοινό τους που αναλόγως την ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκει του αποκομίζει διαφορετικές σκέψεις, συναισθήματα και εμπειρίες.

Ταινίες όπως: Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών, ο ψαλιδοχέρης, ο Όλιβερ Τουίστ, κ.α.


Το 1ο ελληνικό φιλμ νουάρ

«Ο Δράκος», 1956, σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος, σενάριο: Ιάκωβος Καμπανέλλης, μουσική Μάνος Χατζιδάκις. Χαρακτηρίστηκε ως η καλύτερη ελληνική ταινία της δεκαετίας του 1950-1960. Αποτελεί μία από τις δικές μου αγαπημένες ταινίες, και τέλος, είναι αποδεδειγμένα η πρώτη ταινία που εμφανίζει χαρακτηριστικά του κινηματογραφικού στιλ Φιλμ Νουάρ (κι ας μην είχε ενταχθεί στο αφιέρωμα προβολών για το ελληνικό φιλμ νουάρ του 48ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – προφανώς, επειδή, είχε γίνει παλιότερα ειδικό αφιέρωμα σε αυτή).

Η ταινία, «Ο Δράκος», γυρίστηκε στην Ελλάδα και πρωτοεμφανίστηκε στο κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Βενετίας, όπου και δεν πέρασε απαρατήρητη. Ωστόσο, στην Ελλάδα απέτυχε παταγωδώς! Το ελληνικό κοινό φαίνεται πως δεν ήταν γαλουχημένο σ’ αυτό το είδος, και δεν μπορούσε να υπάρξει ταύτιση με τους χαρακτήρες του έργου, καθώς ήταν δύσκολο να τους κατανοήσει, πόσο μάλλον να τους αποδεχτεί. Το ίδιο φυσικά συνέβη και σε σημαντική μερίδα του τύπου που έκαναν λόγω μέχρι και για ανθελληνική ταινία. (Αχ, να, γιατί η ημιμάθεια και η εύκολη συμπερασματολογία σκοτώνει!).

Υπόθεση:

Ένας ασήμαντος τραπεζικός υπάλληλος – σαν εκείνον τον ήρωα του Ντοστογέφσκυ στο έργο “Το υπόγειο” – ετοιμάζεται να περάσει την πρωτοχρονιά μόνος του. Όταν αντικρίζει αφίσες και φωτογραφίες ενός κακοποιού που καλείται “Ο Δράκος”, συνειδητοποιεί πόσο του μοιάζει! Η αστυνομία που, επίσης, παραπλανάται από την ομοιότητα τον καταδιώκει. Εκείνος βρίσκει καταφύγιο σ’ ένα καμπαρέ, όπου και αντιμετωπίζεται ως ο πραγματικός Δράκος. Ο ήρωας ταυτίζεται με τον ρόλο του, καθώς, ποτέ πριν δεν βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, έτσι, καταλήγει να αναμειχθεί με τον υπόκοσμο, ώσπου αποκαλύπτεται η αλήθεια και εκείνος πληρώνει το ψέμα του ακριβά…

Δείτε την ταινία εδώ:

Εμβαθύνοντας…

Το φιλμ-νουάρ προήλθε από την αμερικανική λογοτεχνία νουάρ του 1930, η οποία διαφοροποιείται ριζικά από την κλασική αγγλική αστυνομική λογοτεχνία (Arthur Conan Doyle “Sherlock” και Agatha Christie “Hercules Poured”). Δηλαδή, στα αγγλικά αστυνομικά έργα η αποκάλυψη των ενόχων είναι αυτοσκοπός για το έργο, ενώ, στο νουάρ η εξιχνίαση του μυστηρίου είναι ελάσσονος σημασίας. Στο νουάρ σημασία έχει η ανάδειξη των χαρακτήρων. Γι’ αυτό, συχνά το σενάριο είναι περίπλοκο αφήνοντας αδιευκρίνιστα σημεία μέχρι και το τέλος.

Ο γαλλικός όρος film noir (μαύρη ταινία) αποτελεί κινηματογραφικό όρο που χρησιμοποιείται κυρίως για να ορίσει ένα συγκεκριμένο στιλ σε αστυνομικές ταινίες του Hollywood που δίνουν έμφαση στον κυνισμό των χαρακτήρων, αλλά και που παρουσιάζουν έναν ιδιαίτερο τρόπο σκηνοθεσίας.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειώσουμε τη διαμάχη μελετητών ως προς το αν το φιλμ νουάρ πρέπει να χαρακτηριστεί είδος ταινιών ή κινηματογραφικό στιλ (τρόπος σκηνοθεσίας). Κατά την ταπεινή μου πάντα γνώμη, δεν πιστεύω ότι έχει και μεγάλη σημασία αν θα υπάρξει ή όχι μία ξεκάθαρη ένταξη κι ούτε ποτέ σε κανένα είδος ταινιών ή στιλ ταινιών παρουσιάζονται πάντα όλα εκείνα τα γνωρίσματα που χαρακτηρίζουν το είδος ή το στιλ που εντάσσονται! Η προσπάθεια να πείσει κανείς ότι είναι το ένα από τα δύο είναι – για μενα πάντα – πεταμένος χρόνος. Αλλά καθώς θίγεται ως θέμα στον χώρο, ας τοποθετηθώ κι εγώ υπέρ του ότι πρόκειται – μάλλον – για κινηματογραφικό στιλ, κατά την ταπεινή μου πάντα γνώμη.

Χαρακτηρτιστικά του στιλ:

Το κινηματογραφικό αυτό στιλ που άκμασε στο Hollywood δέχθηκε επιρροές από ευρωπαϊκά ρεύματα, όπως ο γερμανικός εξπρεσιονισμός και ο γαλλικός νεορεαλισμός. Από τον συγκερασμό αυτών βγήκε ένα αισθητικό αποτέλεσμα που συγκεντρώνει τα εξής χαρακτηριστικά: χαμηλός φωτισμός, έντονες αντιθέσεις, κυανοσκούρο στιλ, ασπρόμαυρη λήψη (ελάχιστες ταινίες νουάρ ξεφεύγουν από αυτό), συγκεκριμένο σκηνογραφικό κάδρο (συνήθως σκιές περσίδων ή καγκελωτής κουπαστής σκάλας πέφτουν πάνω σε έναν ηθοποιό ή έναν τοίχο ή και σ’ ένα ολόκληρο σκηνικό).

Άλλα χαρακτηριστικά οπτικά μέσα: λήψεις ανθρώπων που καθρεφτίζονται σε έναν ή περισσότερους καθρέφτες, πλάνα μέσα από κυρτό ή παγωμένο γυαλί, παραμόρφωση εικόνας, απροσδόκητες γωνίες λήψης, λοξά κάδρα κ.α.

Η μουσική είναι πάντα υποβλητική και παίζει σημαντικό ρόλο στην ταινία, καθώς και οι ήχοι (όπως ψυχρές φωνές στα τηλέφωνα, φρένα αυτοκινήτων στους δρόμους, ήχος γυναικείων τακουνιών στο δρόμο ή το πεζοδρόμιο, πόρτες που τρίζουν, πυροβολισμοί κ.ά.). Τα πρόσωπα των ηρώων μπορεί να κρύβονται εν μέρει ή ολόκληρα στο σκοτάδι.

Χαρακτηριστικά σεναρίου:

Τα σενάρια είναι ασυνήθιστα περίπλοκα, με ίντριγκες, συχνά περιλαμβάνουν flashback και άλλες τεχνικές μοντάζ που διακόπτουν και επισκοτίζουν την αφηγηματική αλληλουχία της υπόθεσης. Υπάρχει συχνά αφήγηση off (ακριβή, ντοκιμαντερίστικη περιγραφή με τη μικρότερη δυνατή ανάγκη προσφυγή στο λόγο. Χαρακτηριστική ταινία αφήγησης off είναι το The Killing του Stanley Kubric)